10 sự kiện quốc tế nổi bật năm 2009

E-mail | Bản in | Lưu xem sau

Năm 2009, thế giới trải qua nhiều biến động. Các mối quan hệ quốc tế xoay chuyển nhanh ngoài dự đoán và theo đó, xuất hiện mới hàng loạt vấn đề phức tạp cả chính trị, kinh tế và an ninh trong cuộc tranh đua vô cùng quyết liệt mang tính toàn cầu. Dưới đây là 10 sự kiện quốc tế nổi bật năm 2009 do báo Biên phòng bình chọn:

1. Kinh tế thế giới có dấu hiệu phục hồi sau hai năm sụt giảm mạnh. Thương mại thế giới cũng đã phát đi những tín hiệu đáng phấn khởi. Trong năm 2009, cả thế giới, không loại trừ quốc gia nào, ưu tiên thực hiện các giải pháp hiệu quả để vượt qua cơn sốc tài chính nhằm thúc đẩy kinh tế tăng trưởng. Tuy chưa thoát khỏi suy thoái nhưng những bước đi ban đầu sau khủng hoảng đã cho thấy một tín hiệu đáng mừng cho nền kinh tế thế giới, trong đó các nền kinh tế châu Á đóng một vai trò quan trọng cho sự phục hồi này. Các nhà phân tích nhận định, năm 2010 kinh tế sẽ phát triển mạnh hơn trong lúc chờ đợi sự phục hồi thật sự.

2. Ngày 1-12-2009, đã trở thành ngày lịch sử của châu Âu khi Hiệp ước Li-xbon, một nền tảng pháp lí cơ bản để đưa Liên minh châu Âu (EU) trở thành một “siêu nhà nước”, chính thức có hiệu lực. Hiệp ước Li-xbon đi vào cuộc sống sẽ tạo ra vị thế mới cho liên minh 27 quốc gia với những mối liên kết chặt chẽ hơn trong nội khối và với thế giới bên ngoài. Hiệp ước Li-xbon cũng thiết lập hai chức danh “Tổng thống” và “Ngoại trưởng”. Tổng thống là Chủ tịch Hội đồng châu Âu với nhiệm kỳ hai năm rưỡi và có thể tái đắc cử.

3. Chiến thắng mang tính lịch sử của Đảng Dân chủ Nhật Bản (DPJ) ngày 30-8 đã phá vỡ sự bế tắc lâu nay trong Quốc hội Nhật Bản và mở ra cơ hội cho chính phủ mới thực hiện những cam kết của mình. Đảng Dân chủ Tự do (LDP) cầm quyền ở Nhật Bản nửa thế kỷ qua đã thừa nhận thất bại trước đảng đối lập trong cuộc bầu cử được coi là tồi tệ nhất kể từ khi đảng này được thành lập năm 1955. Chiến thắng vang dội của DPJ mở đường cho ông Y.Ha-tô-y-a-ma trở thành Thủ tướng. Chính phủ mới chủ trương thân thiết với láng giềng châu Á, thiết lập một “liên minh cân bằng” hơn với Mỹ.

4. Hơn một tháng sau vụ thử vệ tinh mà Mỹ và các nước phương Tây cáo buộc là vụ thử hạt nhân, ngày 25-5, CHDCND Triều Tiên tuyên bố thực hiện thành công vụ thử hạt nhân và bắn thử thành công 5 quả tên lửa tầm ngắn khác. Triều Tiên cũng đã đơn phương hủy bỏ tất cả các hiệp định ngừng đối đầu chính trị, quân sự với Hàn Quốc. Nhiều nước lo ngại trước những diễn biến căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên, đồng thời yêu cầu Triều Tiên kiềm chế để quay trở lại vòng đàm phán 6 bên.

5. Từ 6-8/7, Tổng thống Mỹ Ba-rắc Ô-ba-ma đã có chuyến thăm Nga lần đầu tiên kể từ khi ông nhậm chức tổng thống. Cuộc gặp đạt được thành công về mặt ngoại giao. Những tiến bộ đạt được trong lĩnh vực giải giáp vũ khí hạt nhân có thể giúp Mỹ và Nga đặt nền móng cho sự tin cậy lẫn nhau. Tiếp sau đó là tuyên bố của Mỹ ngừng triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa ở Đông Âu được coi là hướng đi mới của chính quyền Ô-ba-ma. Đồng thời hai bên đang nỗ lực đạt được thỏa thuận về hiệp ước mới thay thế START-1 hết hạn vào tháng 12-2009. Quan hệ Nga - Mỹ đã “ấm” trở lại.

6. Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) khẳng định vai trò và vị trí trung tâm trong tiến trình xây dựng các cơ chế liên kết toàn khu vực. Tháng 11, tại Xin-ga-po trong cuộc gặp với các nhà lãnh đạo ASEAN, Tổng thống Mỹ Ba-rắc Ô-ba-ma công khai thừa nhận vai trò “trung tâm” của ASEAN trong khu vực. Trước đó, tại Thái Lan, hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 15 với chủ đề “Cộng đồng hành động, Cộng đồng kết nối và Cộng đồng nhân dân” kết thúc thành công với việc đề ra phương hướng và biện pháp tiếp tục đưa hiến chương ASEAN vào cuộc sống, xây dựng Cộng đồng ASEAN năm 2015, mở rộng quan hệ với các đối tác.

7. Sau sự kiện đảo chính quân sự ở Ôn-đu-rát, các nhà lãnh đạo Nam Mỹ lại đau đầu với thỏa thuận giữa Cô-lôm-bi-a và Mỹ về việc Cô-lôm-bi-a đồng ý cho Mỹ đặt 7 căn cứ quân sự tại quốc gia này. Thỏa thuận này vấp phải sự phản đối gay gắt của các nước trong khu vực. Xung đột ngoại giao kéo dài giữa Vê-nê-xu-ê-la và Cô-lôm-bi-a, giữa Ê-cu-a-đo và Cô-lôm-bi-a, giữa Chi-lê và Pê-ru... làm cho tình hình khu vực Nam Mỹ càng trở nên phức tạp. Còn nhiều bất đồng trong giải quyết những mâu thuẫn này.

8. Quan hệ Cam-pu-chia - Thái Lan căng thẳng xung quanh vụ tranh chấp chủ quyền đối với ngôi đền cổ 900 năm tuổi Prếch Vi-hia. Mặc dù cả Thái Lan và Cam-pu-chia cam kết giữ cho biên giới hòa bình thông qua đàm phán nhưng đã xảy ra một số vụ đụng độ giữa binh lính hai bên do hai bên cáo buộc lẫn nhau vi phạm chủ quyền lãnh thổ ở khu vực biên giới tranh chấp này. Thời gian cuối năm, quan hệ hai bên trở nên căng thẳng hơn sau khi Cam-pu-chia bổ nhiệm cựu Thủ tướng Thái Lan Thạc-xỉn Xin-vắt làm cố vấn kinh tế của Thủ tướng và Chính phủ.

9. Hội nghị Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu tại Cô-pen-ha-ghen (Đan Mạch) không đạt được một văn bản mang tính ràng buộc về pháp lý về mức cắt giảm khí thải, nhằm thay thế Nghị định thư Ki-ô-tô sẽ hết hiệu lực vào năm 2012. Hội nghị kéo dài trong 12 ngày với sự tham gia của hơn 100 nguyên thủ và 15.000 đại biểu đến từ 192 quốc gia trên thế giới chỉ đạt được một thỏa thuận gây nhiều tranh cãi có thể không đủ mạnh để ngăn chặn tình trạng trái đất nóng lên.

10. Đại dịch cúm A/H1N1 bùng phát trên quy mô toàn cầu. Sau khi xuất hiện tại một số nước Mỹ La-tinh, dịch cúm A/H1N1 đã lan rất nhanh trên khắp thế giới. Tháng 6-2009, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) nâng mức cảnh báo về đại dịch này lên cấp 6, cấp cao nhất.

BP